O fotografiji

Fotografija je medij dobijen delovanjem svetlosti na površinu koja je osetljiva na svetlost. Fotografija može postojati u fizičkom obliku (na papiru, staklu, limu, …) ili u elektronskom obliku (na zaslonu ekrana, projektovanjem na određenu podlogu, …). Istim nazivom se označavaju tehnička delatnost i umetnička disciplina.

Naziv fotografija (skovan od grčkih reči fotos i grafein) uistinu je prvi upotrebio Francuz Herkil Florans 1833. prilikom opisivanja svog otkrića slikanja pomoću svetlosti, ali njegov izum nije bio tada obelodanjen (nego tek vek i po kasnije – 1977. godine!) pa javnost u to vreme nije saznala za taj naziv. Ponegde se može pročitati da nemačka istoriografija pripisuje prvu upotrebu naziva fotografija nemačkom astronomu Johanu Medleru (25. februar 1839. godine), ali ostala svetska istoriografija to argumentovano osporava. Naime, zvanično je prvi uneo u javnost naziv fotografija (tj. crtanje pomoću svetlosti) engleski astronom i fizičar Džon Heršel, 4. februara 1839. godine, tri nedelje pre Medlera.

Tokom poslednje decenije 19. veka situacija se znatno promenila. Sve je više onih koje ne zadovoljava statičnost i uniformnost ateljejske fotografije, pa se više okušavaju ljubitelji fotografiji koji u tom mediju naslućuju nove mogućnosti izražavanja. Posle 1891. organovano foto-amaterstvo prerasta u svetski pokret za podsticanje umetničkih nastojanja u fotografiji. To kretanje imalo je odjeka i u srpskom kulturnom prostoru. Istina, prvi fotomateri su se javili već sredinom osme decenije 19. veka: urbanista Emilijan Josimović, diplomata Mihailo Ristić, lekar dr Vojislav Subotić, književnik Branislav Nušić… Godine 1901. beogradski amateri pokrenuli su Prvu izložbu amaterske fotografije u Srbiji, a ubrzo zatim osnovali i prvi foto klub. Uporedo, pojavili su se prvi teorijski napisi o fotografiji kao umetnosti. Takvi članci javljaju se i u beogradskom časopisu Fotografski pregled, koji je počeo da izlazi 1911. godine.

Mnogi oblici fotografskog delovanja u Srbiji posle Drugog svetskog rata, uključujući tu ne samo osnivanje klubova, zbirki, galerija, pokretanje izložaba, izdavačke delatnosti, pisanja fotografske literature, nego i iniciranje popularnih tribina, predavanja, kurseva ili animacije fotografskog života uspostavljeni su najviše zaslugom Živojina Jeremića i Stevana Ristića (Foto savez Jugoslavije, Salon fotografije), Dragoljuba Kažića (Fakultet primenjenih umetnosti), Genadija Muravjova i Dragoljuba Tošića (Foto-kino savez Srbije), Nikole Radoševića (USUF i Galerija fotografije), Đorđa Bukilice (Foto klub “Beograd”), Gorana Malića (Nacionalni centar za fotografiju), Predraga Milosavljevića (Foto-služba „Politike”), i dr. Poslednja decenija 20. veka beleži sasvim različite oblike izražavanja u novinskoj, primenjenoj, umetničkoj fotografiji ili fotografiji kao mediju umetnika, i ni broj autora nije mali. Bogatstvo ovih sadržaja ogleda se najviše u Beogradu, ali se često veoma značajne akcije (izložbe, grupne i samostalne, ili autorske foto-monografije), ostvaruju i u Novom Sadu (izložbena galerija „Zlatno oko“, kasnije Galerija Foto. kino i video-saveza Vojvodine), Kragujevcu (Narodni muzej), Valjevu (Foto klub), Čačku (Salon fotografije), i drugde, gde je aktivnost u fotografiji naročito porasla tokom poslednje dve decenije 20. veka.

Podeli sa prijateljima
Share on Google+Tweet about this on TwitterShare on Facebook